Hét boek van 2017: Lincoln in de bardo

Hét boek van 2017: Lincoln in de bardo


Een beetje blog van dames met ingewikkelde brillen kiest aan het eind van het jaar natuurlijk het beste boek van 2017. Maar wat als je met je intellectuele hoofd eigenlijk maar 10 boeken hebt gelezen, waarvan 6 misschien toch eigenlijk in 2016? Dan is het misschien een beetje pretentieus om te zeggen: dit is hem. En toch. Hier vier redenen waarom Lincoln in de Bardo met moordende concurrentie van… eh… heus nog een boek, echt het allermooiste roman van 2017 is:

1. Er komt een Amerikaanse president met een hart in voor

Het is juist in 2017 fijn om over een van de meest geliefde Amerikaanse presidenten te lezen: Abraham Lincoln. Saunders liet zich voor dit boek inspireren door een verhaal dat hij over Lincoln las. Lincolns zoon Willie overleed in 1862 aan tyfus. De president was overmand door verdriet en zou zelfs een paar keer de crypte ingegaan zijn om het lichaam van zijn dode zoon in zijn armen te houden. In Lincoln in de bardo is de president vooral rouwende vader.

Heer, wat betekent dit nog? Al dat rondlopen, streven, lachen, buigen, schertsen? Dat neerzetten aan tafel, dat hemden strijken, dassen strikken, schoenen poetsen, reisjes plannen, zingen in bad?
Terwijl hij hier moet achterblijven?
(…)
Er trekt een stoet voorbij. Hij kan niet opstaan en zich daarbij aansluiten. Moet ik erachteraan hollen, mijn plaats innemen, mijn knieën heffen, met een vlag zwaaien, op een trompet blazen?
Was hij mij lief of niet?
Laat mij dan niet langer gelukkig zijn.

Ondertussen woedt de burgeroorlog in Lincolns land. Hij denkt aan die strijd, waar dagelijks jonge mannen sneuvelen, waardoor hun ouders in dezelfde hel belanden als hij door de dood van Willie.

2. Er zit een pagina in die ze op mijn begrafenis mogen voorlezen

Het boek gaat over de ongelooflijke moeite die het kan kosten om een geliefde dode dood te laten zijn. Willie Lincoln komt na zijn overlijden terecht in ‘de bardo’. ‘De bardo’ is een begrip uit het Tibetaanse Dodenboek en is een station tussen leven en hiernamaals. In Saunders’ versie kunnen volwassenen er blijven hangen, maar is het geen plek voor overleden kinderen. Zij moeten direct door.

De reden dat Willie toch in de bardo terecht komt, is dat zijn vader er als enige levende komt spoken. De jongen verlangt er ook hevig naar om weer bij zijn vader te zijn. De korte interne monologen van Abraham en Willie zijn allemaal mooi, maar er is eentje die in mijn hoofd blijft zitten. Lees het boek, ik heb al te veel getikt.

3. En dan heb je nog ruim 100 geestige, praatgrage dode mensen die er niet aan willen dat ze dood zijn.

Saunders bevolkt de bardo met een heleboel praatgrage doden die niet doorhebben dat ze dood zijn. Of beter: ze ontkennen het. Ze beschrijven hun doodskist als hun sick box (‘krankenkist’ in de vertaling). Daar zijn ze gewoon even, tot ze weer teruggaan naar ‘dat vroegere oord’. Omdat ze zichzelf niet dood vinden, zijn hun gedachten en gesprekken niet zo zwaar als die van Abraham en Willie. Sommige liggen te piekeren over gemiste kansen of ergernissen. Er zijn jonge vrouwen, klagende stellen, slaven en oude mannen. Een van de belangrijkste doden is Hans Vollman, die een balk op zijn hoofd kreeg vlak voor hij zijn huwelijk zou consumeren. Hij en zijn vriend mr. Bevins besluiten dat zij in Abraham Lincolns hoofd moeten proberen te komen, zodat zij hem ervan kunnen overtuigen om zijn zoon los te laten. Want: een kind dat blijft hangen tussen leven en dood, wacht een vreselijk lot.

4. Je hoeft het niet te lezen, want er is een fantastisch audioboek

Ik las het boek niet, maar luisterde het. Saunders besloot om het audiobook niet zelf in te spreken. Hij vroeg zijn uitgever om voor elk personage een andere acteur te vragen. Dat past volgens hem ook bij zijn wens om in het boek de diversiteit van Amerika ten tijde van de burgeroorlog weer te geven. Het werd een sterrencast met 166 stemmen, waaronder David Sedaris, Lena Dunham, Ben Stiller, Julianne Moore, Don Cheadle en Susan Sarandon. Sommigen zeggen maar een zinnetje.

Saunders noemt het resultaat zelf ‘jaw-droppingly good’. Het begin is even doorbijten, want Saunders gebruikt ook heel veel korte citaten uit echte en verzonnen historische bronnen. De noten daarbij worden na elk citaat voorgelezen door dezelfde stem. De luister-flow wordt dan steeds onderbroken door ‘op. cit’ of een langere voetnoot. Dit is vooral in het begin zo. Hou je vol, dan kom je in een fijne, spooky, komische, ontroerende kakafonie terecht. Luister hier een fragment (je kunt het boek gratis luisteren als je een proefmaand-abonnement neemt bij Audible).

Liever niet luisteren of in het Engels lezen? Ik wilde dit boek na het luisteren ook op papier hebben en kocht de Nederlandse versie van Lincoln in de Bardo (cool vertaald door Harm Damsma en Niek Miedema).

Volg je Maison Monocle op Facebook? Wij willen geliked worden.

Categorie:

+ Er zijn geen reacties

Voeg je reactie toe